subota, 18. novembar 2017.
Vazno

Infertilitet kod žena

Svaka žena se rodi sa određenim brojem polnih ćelija koje tokom svog reproduktivnog perioda, do ulaska u menopauzu, potroši. Na ulasku u pubertet žena raspolaže sa oko 400.000 jajnih ćelija. Tokom nastupajućih godina taj broj se smanjuje, a smanjuje se i njihova reakcija na hormone. Kao posledica toga, jajne ćelije ne mogu uvek optimalno sazreti, pa dolazi sve češće do ciklusa bez ovulacije. Takođe, važnu ulogu ima i starenje jajnih ćelija zbog promena na hromozomima, te se time onemogućava oplodnja jajnih ćelija, smanjena je šansa da do trudnoće uopšte i dođe ili su česti spontani pobačaji.

Godine starosti su značajan faktor za reproduktuvnu sposobnost prvenstveno žene, ali i muškarca, naročito posle 45 godine života. Incidenca infertiliteta kod žena između 35-44 godine života  je duplo veća u odnosu na žene starosti između 30-35 godine.

Uzroci infertiliteta kod zena

I.  Infertilitet organskog, genitalnog porekla.
Neplodnost kao posledica stečenog ili urođenog oštećenja, jajovoda, materice, grlića materice i vagine.

Oštećenja jajovoda. Sterilitet uzrokovan začepljenjem jajovoda ima učestalost od 15-25%. Prohodni jajovodi su od presudnog značaja za oplodnju ( spajanje spermatozoida i jajne ćelije) i transport embriona do šupljine materice.

Policistični jajnici i policistični sindom kao uzrok steriliteta zbog poremećaja menstrualnih ciklusa i ovulacije, poremećaja metabolizma insulina, lipida.

Infertilitet uzrokovan anomalijama materice ima učestalost od 5-10%. Može biti posledica promena na grliću materice, sužen ili apsolutno neprohodan kanal grlića materice nakon hroničnih upala, operacija.

Endometrioza kao uzrok infertiliteta javlja se u 15% slučajeva. Endometrioza predstavlja pojavu ćelija sluznice materice van materice ( na jajovodima, jajnicima, trbušnoj duplji, mokraćnoj bešici…), čiji je uzrok nastanka još uvek nepoznat.

II. Hormonski uzrokovan infertilitet .

Podrazumeva poremećaj ili izostanak ovulacije i menstruacije. U ovu grupu spada i sindrom policističnih jajnika, kao i :
- poremećaj ovulacije gde hormonski disbalans može ometati razvoj jajne ćelije
- smanjenje ovarijalne rezerve
- prekomerna gojaznost
- ektremna mršavost
- poremećaj rada štitne žlezde
- povišene vrednosti prolaktina
- povišene vrednosti muških hormona
- preterana fizička aktivnost
- stres

III.  Infertilitet ekstragenitalnog porekla.

Javlja se u 2-3% slučajeva, i odnosi se na poremećaj rada drugih endokrinih žlezda kao što su tireoidna, nadbubrežna, hipotalamus, hipofiza i bubrezi, ekstremnu gojaznost itd.


IV. Imunološki uzroci infertiliteta

Javlja se u 3-5% slučajeva i predstavlja imunizaciju žene ili muškarca na antigene spermatozoida, što kao posledicu ima stvaranje antispermatozoidnih antitela (ASA) koji sprečavaju prodor spermatozoida prema jajnoj ćeliji.


V. Neobjašnjen uzrok infertiliteta – idiopatski infertilitet

U oko 5% slučajeva ne može se otkriti uzrok ali neplodnost traje duži niz godina.

Pregledi za utvrđivanje stanja reproduktivnog sistema žene

Ultrasonografska dijagnostika materice i jajnika kao i bazični hormonski testovi su prvi pregledi koje treba obaviti. Na osnovu indikacije nekada je potrebno uraditi i dodatne dijagnostičko-terapijske zahvate.

Hisetroskopija  (HSC) je mini invazivna jednodnevna procedura koja bitno utiče na poboljšanje ukupnih rezultata vantelesne oplodnje u indikovanim slučajevima. Histeroskopija je veoma važan deo u ispitivanju steriliteta, ponovljenih pobačaja i/ili abnormalnog krvarenja iz materice. Može biti dijagnostička i operativna. To je intervencija u kojoj se koristi histeroskop (uzani teleskop) koji se kroz vaginu i grlić materice unosi u materičnu duplju. Histeroskopija se obavlja obično neposredno posle menstrualnog krvarenja jer se tada najlakše može sagledati materična duplja. Dijagnostička histeroskopija se koristi da bi se ispitala unutrašnjost materice, tj. materična duplja i sluzokoža, postojanje septuma (pregrada) i/ili priraslica, polipa, mioma ili drugih abnormalnosti. Operativna histeroskopija je često samo nastavak dijagnostičke. To je intervencija u kojoj se operativno uklanjaju promene koje su nam dostupne (priraslice, polipi, miomi, nejasne promene koje prominiraju u materičnu duplju), kao i uklanjanje tkivnih pregrada koje remete normalan oblik materične duplje i time onemogućavaju začeće, normalan tok trudnoće, ili čine neke druge nepogodnosti u menstrualnom ciklusu. Ovom intervencijom se koriguje oblik materične duplje.

Provera prohodnosti jajovoda može se obaviti metodom histerosalpingografije (HSG) koja podrazumeva kontrastno snimanje rendgenom.

Ponekad klinički, ultrazvučni ili rendgenski pregledi nisu dovoljni da se sagleda stanje unutrašnjih organa. Kod nekih žena može postojati problem koji se može dijagnostikovati i/ili otkloniti laparoskopskom metodom. U tim slučajevima je laparoskopija, dijagnostička kao i operativna, od velikog značaja.

Laparoskopija je minimalno invazivna hiruška intervencija u kojoj se kroz rezove (manji od 1cm) u trbušnu duplju uvode optički istrumenti pomoću kojih se mogu posmatrati i operisati unutrašnji organi i tkiva. Najčešći razlozi zbog kojih se vrši laparoskopija su ispitivanje i eventualno otklanjanje nekih od uzroka steriliteta, nejasni bolovi u trbuhu, dijagnostikovanje i/ili hiruško uklanjanje endometrioze, vanmaterične trudnoće, cisti i tumora.

Komentari su zatvoreni.